Dawne Województwo Poleskie

Położenie, obszar i ludność

Województwo Poleskie znajdowało się we wschodniej części II RP. Jego obszar wynosił początkowo 42 280 km kw. i był największy spośród wszystkich województw. Ludność w/g spisu z 1921 r. liczyła 879.417 przy gęstości 20,8 osób na 1 km kw.

W roku 1930 te wielkości uległy obniżeniu, ponieważ powiat sarneński został przekazany do Woj. Wołyńskiego. Nastąpił spadek powierzchni do 36.825 km kw., a ludnosci do 747.427 mieszkańców (20,7 na 1 km kw), z czego tylko 12,9% żyło w miastach.

Gdyby nie te zmiany, w końcu 1931 Wojewodztwo Poleskie liczyłoby 1.131 tys mieszkańców (30,7 osób / km kw.), z czego 13,2% stanowiliby mieszkańcy miast.

Pod względem narodowościowym przeważali Białorusini - 42,6%; ludność polska stanowiła 24,3%, rusińska (ukraińska) 17,7%, żydowska 10,4%, inne narodowości 4,9%. Wyznania prawosławnego było 79,2% mieszkańców, rzymsko - katolickiego 7,8%, mojżeszowego 12,6%.

Podział administracyjny

Do roku 1930 w skład województwa wchodziło 17 miast i 113 gmin wiejskich, później ich liczba zmniejszyła się do 14 miast oraz gmin wiejskich 83. Dzieliło się ono na 10, potem 9 powiatów: brzeski (4.845 km kw.), drohiczyński (2.362 km kw.), kamieńkoszyrski (3.224 km kw.), kobryński (3.801 km kw.), kossowski (3.578 km kw.), łuniniecki (5.615 km kw.), piński (5.459 km kw.), prużański (2.595 km kw.), sarneński (5.455 km kw. - od 1930 w Woj. Wołyńskim) oraz stoliński (5.352 km kw.). Miasta powiatowe liczyły:: Brześć n. Bugiem 29.460 mieszkańców, Drohiczyn 1.987, Kamień Koszyrski 1.265 , Kobryń 10.068, Kossów 2.433, Łuniniec 8.267, Pińsk 23.497, Prużana 6.332, Sarny 5.931, Stolin 4.763 mieszkańców.

Ochotnicza straż pożarna w Horodyszczu k. Pińska

Sytuacja społeczno - gospodarcza

Wydawana w latach 30 ubiegłego wieku "Wielka ilustrowana encyklopedia powszechna" Wydawnictwa Gutenberga charakteryzowała ją w sposób następujący:

Pod względem gospodarczym P. stoi jeszcze na nadzwyczaj niskim poziomie. Przedewszystkiem gleby są tu bardzo liche, albo przepojone wodą, albo piaszczyste, rzadko tylko (np. w okolicach Pińska) rozciągają się wśród mokradeł powierzchnie wyższe, gliniaste, stanowiące orne grunty. Na ogólną powierzchnię (z pow. Sarny 42.280 km2) 3.958.000 ha, zajmują grunty orne zaledwie 22,1% (875.000 ha), łąki 18,9%, pastwiska 9,6%, sady i ogrody 0,9%, lasy 28,6% (1,132.000 ha), a nieużytki 19,9% (786.000 ha).

Rolnictwo nie może z powodu niskiej kultury rolnej i lichych gleb pokryć miejscowego zapotrzebowania, stąd też Poleszucy utrzymują się z połowu ryb, koszenia siana, spławiania drzewa i najmowania się na roboty rolne na sąsiedni Wołyń.

Pszenicą obsiewa się w P. tylko 17.200 ha, żytem 329.200 ha, jęczmieniem 45.900 ha, owsem 78.400 ha, grykę 27.100 ha, prosem 16.900 ha, grochem 6.700 ha, lnem 13.900 ha, konopiami 3.800 ha, a ziemniakami sadzi się 157.400 ha. W gospodarce rolnej przeważa własność wielka (głównie polska), do której należy 67,6% ogółu powierzchni. Poza tem gospodarstwa karłowate (poniżej 2 ha) zajmują zaledwie 0,7, małe (2-5 ha): 5,1%, średnie (5-20 ha) 19%, a większe (20-100 ha): 7,6% powierzchni. Niewiele wyżej od rolnictwa stoi również chów bydła. W 1929 r. było w P. 204.487 koni, 563.008 sztuk bydła rogatego, 276.031 trzody chlewnej oraz 384.429 owiec i kóz.

Rolnictwem, leśnictwem i rybactwem trudni się 82% ogółu mieszk., przemysłem 6,5%, handlem 3,9%, komunikacją 2,4%, służbą publiczną i wojskową 1,9%.

Oświata stoi w P. bardzo nisko, w 1921 było tu aż 71% analfabetów wśród ogółu ludności. Obecnie stosunki te ulegają stopniowej poprawie. W r. szk. 1929/30 było w województwie 1.064 szkół powszechnych (1.020 polskich) i 2297 naucz. i 108.751 uczniów, 18 szkół średnich z 288 naucz. i 4.513 uczn., 1 seminarjum naucz. ze 169 uczn. i 19 szkół zawodowych (8 średnich) z 1.599 (994) uczniami. Czasopism ukazuje się na terenie P. 35 (21 polskich), w tem 5 dzienników.