Współczesność

Polesie rozumiane jako kraina przyrodnicza oraz historyczna, jest obecnie podzielone pomiędzy trzy państwa: Białoruś, Ukrainę i Polskę.

Największa część należy do Republiki Białoruskiej i wchodzi w skład Obwodu Brzeskiego. Jego obszar nie pokrywa się z przedwojennym województwem poleskim, ponieważ dawne powiaty Sarny oraz Kamień Koszyrski znalazły się w Ukrainie, a wschodnie skrawki w białoruskim obwodzie mińskim. Doszły natomiast rejony Baranowicze oraz Lachowicze, które przed II Wojną Światowa wchodziły w skład województwa nowogródzkiego.

Powierzchnia Obwodu Brzeskiego wynosi 32,7 tys. km²; mieszka tu 1,7 miliona osób, co stanowi ok. 14% obywateli Republiki Białoruś. W miastach mieszka 60,8%, a na wsi 39,2% ludności, co oznacza, że jest to teren znacznie bardziej zurbanizowany, niż w okresie międzywojennym.

Poleskie bagna oraz błota zostały w znacznej części zmeliorowane i osuszone. Jednych to cieszy, gdyż poprawiły się warunki dla rolnictwa oraz dostępność komunikacyjna, innych - głównie ekologów - martwi.

Brześć jest obecnie miastem granicznym, liczącym około 300 tys. mieszkańców, czyli 10 razy więcej, niż przed wojną. Stanowi nie tylko ośrodek administracyjny, ale i znaczące centrum kulturalno - naukowe oraz duży ośrodek przemysłowy. Działają tu 2 wyższe uczelnie, teatry, muzea, zachowało się wiele obiektów zabytkowych.

Historyczna stolica Polesia - Pińsk, pozostał miastem powiatowym (rejonowym).

Liczy obecnie ok. 130 tys. mieszkańców, a więc o wiele więcej, niż w okresie międzywojennym i jest znaczącym ośrodkiem przemysłowym: budowa i remont statków rzecznych, przemysł drzewny, odzieżowy i spożywczy. Jak niegdyś znajduje się tu węzeł drogowy oraz port śródlądowy, przybył międzynarodowy port lotniczy.

Sporym, bo ponad 50 - tysięcznym miastem stał się również Kobryń.

Wspomnieć należy, że wschodnie tereny szeroko rozumianego Polesia, które w okresie międzywojennym należały do ZSRR (a ściślej Białoruskiej SRR), wchodzą w skład obwodu homelskiego i ciągną się aż po granicę Białorusi z Rosją. Liczący prawie pół miliona mieszkańców Homel jest drugim co do wielkości miastem kraju; znaczącym ośrodkiem jest też ponad stutysięczny Mozyrz (Mozyr).

Południowa część krainy zwanej Polesiem znajduje się na terytorium Ukrainy, w okregach wołyńskim oraz równieńskim.

Również tu zachowały się duże kompleksy pierwotnej przyrody. Utworzony dla ich ochrony Szacki Park Narodowy posiada powierzchnię 49 tys. ha; na jego terenie znalazły się 24 jeziora o łącznej powierzchni ok. 6,4 tys. ha, w tym Świtaź - największe jezioro Ukrainy. Flora Parku liczy ponad 800 gatunków roślin naczyniowych, na faunę składają się 44 gatunki ssaków, 241 gatunków ptaków, 7 gatunków gadów, 12 gatunków płazów i 29 gatunków ryb.

Północnozachodnie skrawki Polesia, znajdujące się w lewym dorzeczu Bugu, pozostały w obrębie państwa polskiego w jego obecnych granicach.

Są to Polesie Podlaskie oraz Polesie Lubelskie (którego głównym ośrodkiem jest Włodawa), a także zachodnia część Polesia Wołyńskiego z pagórami chełmskimi oraz obniżeniami dubieńskim i drohuckim.

W latach 70-tych XX wieku nastąpiło w tym rejonie przyspieszenie rozwoju gospodarczego w związku z budową Lubelskiego Okręgu Węglowego.

W celu zachowania unikalnych walorów przyrodniczych tej krainy utworzono Poleski Park Narodowy oraz kilka parków krajobrazowych i rezerwatów.

Procesy polityczne, zapoczątkowane w latach 90 ubiegłego wieku, przyniosły Białorusi oraz Ukrainie niepodległość, natomiast Polsce członkostwo w Unii Europejskiej. Ten ostatni fakt oznaczał m.in. konieczność przywrócenia wiz, jednak granice państwowe, kawałkujące Polesie, są i tak bardziej przepuszczalne, niż pół wieku temu.

Sprzyja to nawiązywaniu oraz utrzymywaniu dobrych kontaktów międzyludzkich, a także pomiędzy organizacjami pozarządowymi i samorządami. Rozwijaniu współpracy transgranicznej służy "Euroregion Bug", powołany w roku 1995 i skupiający obecnie województwo lubelskie z Polski, obwód brzeski z Białorusi, obwód wołyński oraz rejony sokalski i żółkiewski z obwodu lwowskiego z Ukrainy. Na jego obszarze mieszka ok. 5 mln osób, z czego na terenie Polski 46,8%, Białorusi - 31,1%, Ukrainy - 22,1%.

Poza zachodnimi krańcami Polesia, Polacy nigdy nie stanowili większości jego mieszkańców. Ich liczba znacznie zmalała wskutek przesiedleń po roku 1945, a także 1956. Pozostały jednak rozsiane wyspowo skupiska ludzi świadomych swojej polskiej narodowości, czy pochodzenia i pragnących je kultywować.

24 października 2009 w stoczni w Xiang (Chiny) został wodowany statek o nośności 37700 DWT, zamówiony przez Polską Żeglugę Morską, któremu nadano imię "Polesie". W lutym 2010 budowa statku została zakończona i został on przekazany armatorowi. W dziewiczym rejsie m/v "Polesie" przewiózł ładunek produktów zbożowych z Nowego Orleanu do Haify.

Towarzystwo otrzymało od armatora propozycję objęcia patronatu nad statkiem, a pierwszym naszym działaniem było przekazanie kolekcji fotogramów z Polesia autorstwa A. Dubrowskiego.